Schaatsenmakers in Heerenveen

15 november 2019 t/m 29 februari 2020 | Heerenveen

Kosten: Gratis

schaatsenfabriek

Van vrijdag 15 november tot en met zaterdag 29 februari staat de geschiedenis van schaatsenfabrieken en schaatsenmakers in de gemeente Heerenveen centraal in het Historisch Informatiepunt (HIP) te Heerenveen. Dit is gevestigd op de eerste verdieping van de bibliotheek. Met voorwerpen, veel foto’s en films schetst deze expositie een goed beeld van het maken van schaatsen in vroeger tijden. Belangstellenden zijn van harte welkom om een kijkje te komen nemen tijdens de openingsuren van de bibliotheek. De toegang is gratis.

Rijke geschiedenis

De gemeente Heerenveen heeft een rijke geschiedenis wat betreft het maken van schaatsen. In het verleden is er wel een dertigtal schaatsenmakers werkzaam geweest. Daaronder zijn bekende schaatsenfabrieken, zoals in Akkrum G.S. Ruiter (1861-1970) en Jan Nijdam (1934-1958), in Heerenveen Pier Bos (1934-1955) en Andries Gaastra (1933-1955), in Oranjewoud Gerrit Nijdam (1937-1968) en in Oudeschoot Egbert Vonk (1924-1960).

Op de expositie is materiaal van deze fabrieken te bekijken. Ook zijn er films te zien van stoomschaatsenfabriek Ruiter in Akkrum en over het maken van schaatsen in Friesland. Deze zijn beschikbaar gesteld door het Fries Film Archief.

Eigen traditie

Friesland kan zich beroepen op een geheel eigen traditie in het maken van schaatsen. Deze werden vervaardigd door honderden plaatselijke ambachtslieden, vaak timmerlieden of smeden. Er waren diverse soorten, zoals de doorloperschaats, de hardrijderschaats, de schoonrijschaats en zelfs een koninginneschaats. Vanaf 1850 kende de bedrijfstak een gestage bloei tot 1940. Na de Tweede Wereldoorlog werd de markt overspoeld met metalen schaatsen (noren) en was het snel gedaan met de ontwikkeling en productie van de Friese houten schaats.

De tentoonstelling is samengesteld en ingericht door vrijwilligers van de Stichting Werkgroep Oud-Heerenveen. Zij bedanken alle bruikleengevers: Schaatsmuseum Hindeloopen, Pier van der Heide, Kleis Oenema, Jan Sloothaak, Ellen Woortman, Pier Bos en Museum Heerenveen. Zonder hen was de tentoonstelling niet mogelijk geweest.

Lezing

Kleis Oenema

Op woensdag 22 januari houdt Kleis Oenema een lezing over de geschiedenis van de schaats in de bibliotheek van Heerenveen. Hij is eigenaar van het Nostalgisch Schaatsmuseum te Jubbega. De aanvangstijd is 19.30 uur.